Tornado’s

Een tornado is een krachtige wervelwind met zeer hoge windsnelheden en vaak een aanzienlijke diameter. Tornado’s staan bekend om de schade die ze kunnen aanrichten langs hun pad. Hoewel tornado’s wereldwijd voorkomen, is de kans op een zware tornado op reis vaak groter dan in Nederland.

Opmerkelijk genoeg is Nederland relatief gezien een van de landen met de meeste tornado’s per vierkante kilometer. Gemiddeld komen er hier zo’n twintig per jaar voor. In absolute aantallen staat de Verenigde Staten bovenaan met gemiddeld zo’n 1200 tornado’s per jaar. Vooral in delen van Noord-Amerika zijn tornado’s een jaarlijks terugkerend risico.

Een tornado ontstaat in een zware buienwolk (cumulonimbus) waar sprake is van een sterke verticale luchtstroom. Daarvoor zijn een aantal atmosferische omstandigheden nodig: vochtige lucht aan de grond, een groot temperatuurverschil tussen grondniveau en de hogere luchtlagen, en voldoende windschering.

Als deze factoren samenkomen, kan zich een draaiende kolom lucht vormen die uit de wolk naar beneden zakt: de tornado. Dit proces verloopt vaak zeer snel.

Een specifieke tornado laat zich niet exact voorspellen. Ze kunnen spontaan ontstaan, hun eigen onvoorspelbare route volgen en ook weer even snel verdwijnen. Wat wel te voorspellen is, is de kans op tornado’s in een bepaald gebied. Wanneer meteorologische modellen ideale omstandigheden signaleren, kunnen weerinstanties een waarschuwing geven – soms al enkele dagen vooraf.

Als reiziger kun je bij verhoogd risico waarschuwingen ontvangen via lokale media of weerapps.

Het bekendste tornado-gebied ter wereld is Tornado Alley in de Verenigde Staten. Dit ligt ten oosten van de Rocky Mountains en omvat onder andere de staten Texas, Oklahoma, Kansas en Nebraska. Jaarlijks ontstaan hier talloze tornado’s. Sommige seizoenen verlopen extreem, met miljarden aan schade en tientallen tot honderden dodelijke slachtoffers. Oklahoma wordt gemiddeld het vaakst getroffen.

Tornado’s komen op meerdere continenten voor, hoewel niet overal even vaak. Gebieden met een verhoogd risico zijn onder andere:

• Noord-Amerika: de VS, zuiden van Canada, noorden van Mexico
• Zuid-Amerika: Uruguay, en aangrenzende regio’s in Brazilië en Argentinië
• Europa: o.a. Nederland, Duitsland, Frankrijk, Italië, Polen, Roemenië en het VK
• Afrika: met name Zuid-Afrika
• Azië: Bangladesh, Nepal, het noordoosten van India, delen van China, Japan en Zuid-Korea
• Oceanië: delen van Australië en Nieuw-Zeeland
• Zuid- en Zuidoost-Azië: zoals de Filippijnen

In veel van deze regio’s zijn tornado’s zeldzaam, maar kunnen ze toch verrassen.

Door de onvoorspelbaarheid van tornado’s is het lastig om concrete voorzorgsmaatregelen te nemen. Als je in een gebied verblijft waar een tornadowaarschuwing is afgegeven, is het belangrijk om alert en mobiel te blijven. Met andere woorden: zorg dat je een (huur)auto tot je beschikking hebt en volg het lokale weerbericht op de voet.

Rennen biedt weinig kans op ontsnapping – weg kunnen rijden is meestal veiliger, mits je dat op tijd doet en je niet richting het pad van de tornado beweegt.